وبلاگ روستای گز
هدف: اطلاع رسانی و معرفی روستا و ارتباط با همولایتی ها

در روستای گز دو قنات وجود دارد که تقسیم بندی خاصی برای آب دارند.

آب روستای گز دوره 12روزه دارد( یعنی گردش آب 12 روزه است و هر 12 روز مجددا نوبت آب نفر اول می گردد)به هر شبانه روز آب یک سهم آب می گویند . نصف آنرا تاقه و یک چهارم شبانه روز را نیمروز می گویند . هر  سهم آب یعنی 1 شبانه روز به 120 قسمت تقسیم می گردد و به هر قسمت یک فنجان آب می گویند . به عبارتی هر سهم 120 فنجان هر تاقه 60 فنجان و هر نیمروز 30 فنجان است . با تقسیم 24 ساعت شبانه روز بر 120 فنجان مشخص می شود که هر فنجان آب 12 دقیقه است. در ابتدا آب روستا فقط متعلق به چند نفر بوده است ولی بر اثر تقسیمات برای ارث و خرید و فروش اکنون گاهی مشاهده می شود که یک شخص در یک سهم آب تنها یک فنجان آب دارد. هر کدام از سهم ها نام خاصی دارند که معمولا نام صاحب اصلی و قدیمی آن می باشد. مثلا نام یک سهم بنام شخصی بنام خدابخش است. شاید در بعضی از سهم ها اکنون ورثه آن شخص سهیم نباشند ولی نام سهم همچنان با نام قدیم مانده است. گاهی حتی تاقه ها هم نام مشخصی دارند.

مردم روستا برای اینکه بدانند آب در چه روزی متعلق به آنها است تنها حساب سهم ها را دارند و اگر هم فراموش کنند از بقیه می پرسند امروز کدام سهم است و به این ترتیب متوجه می شوند چه روزی آب متعلق به آنها است.

تا چند سال قبل  استفاده از ساعت برای تعیین مدت زمان آب هر نفر معمول نشده بود، برای همین در طی سالها  در روز از حرکت خورشید و ایجاد سایه و در شب از سیستم خاصی بنام بُل دواندن برای تعیین مدت زمان آب هر نفر استفاده می شد(بل دواندن در پست جداگانه ای توضیح داده خواهد شد).در داخل هر سهم آب نفری که در دوره آبیاری اول در روز آبیاری می کرد در دوره بعدی باید شب آبیاری می کرد وکسی که دوره قبلی در شب آبیاری کرده است دوره بعدی را در روز آبیاری می کند. تا چند سال قبل که از ساعت استفاده نمی شد  از آنجا که در بعضی فصول  طول مدت زمان شب و روز با هم متفاوت بوده است شبانه روز به دو تاقه مساوی تقسیم نمی شده است و طول مدت زمان دو تاقه شب و روز به تغییر طول شب و روز تغییر می کرده است. مثلا طول زمان تعداد معینی فنجان آب(مثلا 5 فنجان) در روز با همان میزان در شب متفاوت بوده است . مثلا در روز های تابستان که روزها بلند و شب ها کوتاه است یک فنجان آب در روز ممکن است 5/12دقیقه و در شب 5/11 دقیقه باشد . زمان تعویض تاقه روز به شب غروب آفتاب و زمان تعویض تاقه شب به روز طلوع آفتاب بوده است. می توان تصور کرد که اینگونه تعیین مدت زمان آب هر شخص چقدر سخت بوده است و مشکلات خاص خودش را داشته است.

آب در فصل  زمستان معمولا آزاد بوده و مورد استفاده نبوده است بر اساس توافق مردم و بر اساس شروع فصل کشت آب دوباره ورره(به نوبت) می شده است.

[ یکشنبه ۱۳٩٠/۱۱/٩ ] [ ۱٢:۳۱ ‎ق.ظ ] [ م مسعودی ]

.: Weblog Themes By Mah Music :.

درباره وبلاگ گز

این وبلاگ برای معرفی و اطلاع رسانی در مورد روستای گز از توابع دهستان نهارجان بخش مود شهرستان سربیشه خراسان جنوبی راه اندازی شده است. از همه همولایتی های عزیز برای پربار شدن وبلاگ استمداد می طلبیم.آدرس ایمیل وبلاگ gazvillage@gmail.com می باشد .هر گونه مطلبی یا عکسی که توسط دوستان فرستاده شود به نام خود ایشان در وبلاگ منتشر خواهد شد.
امکانات وب
Google

در وبلاگ گز
در كل اينترنت
RSS Feed