وبلاگ روستای گز
هدف: اطلاع رسانی و معرفی روستا و ارتباط با همولایتی ها
 
شب چله یا شو چله  در روستای ما مشابه روستاهای دیگر شبی متفاوت بوده است در این شب زغال ها را در کرسی ریخته و مردم اغلب بر گرد کرسی جمع می شده اند و با تعریف اوسونه شب را کوتاه می کرده اند . مردم از مدت ها قبل تنقلاتی مانند مغز دک یا کله کنو را برای این شب آماده می کرده اند و در این شب بر روی مجمعه قرار می داده اند. افرادی که در تابستان هندوانه داشته اند چند هندوانه را مخصوص این شب نگه می داشته اند تا در این شب مصرف نمایند. این هندوانه ها که معمولا پوستی ضخیم داشته اند به هندوانه زمستانی مشهور بوده اند.گاهی نیز بعضی با پختن شلغم شلغم می خورده اند تا در برابر سرمای زمستان مقاوم تر شوند.
[ چهارشنبه ۱۳٩٠/٩/۳٠ ] [ ٤:٠۱ ‎ب.ظ ] [ م مسعودی ]
چوپانی گله را به صحرا برد به درخت گردوی تنومندی رسید.
از آن بالا رفت و به چیدن گردو مشغول شد که ناگهان گردباد سختی در گرفت،
خواست فرود آید، ترسید.
باد شاخه ای را که چوپان روی آن بود به این طرف و آن طرف می برد.
دید نزدیک است که بیفتد و دست و پایش بشکند.
در حال مستاصل شد...
از دور بقعه امامزاده ای را دید و گفت:
ای امام زاده گله ام نذر تو، از درخت سالم پایین بیایم.
 
قدری باد ساکت شد و چوپان به شاخه قوی تری دست زد و جای پایی پیدا کرده و
 خود را محکم گرفت و گفت: 
ای امام زاده خدا راضی نمی شود که زن و بچه من بیچاره از تنگی و خواری بمیرند
 و تو همه گله را صاحب شوی.نصف گله را به تو می دهم و نصفی هم برای خودم... 
قدری پایین تر آمد. 
وقتی که نزدیک تنه درخت رسید گفت: 
ای امام زاده نصف گله را چطور نگهداری می کنی؟ 
آنهار ا خودم نگهداری می کنم در عوض کشک و پشم نصف گله را به تو می دهم. 
وقتی کمی پایین تر آمد گفت: 
بالاخره چوپان هم که بی مزد نمی شود کشکش مال تو، پشمش مال من به عنوان دستمزد. 
وقتی باقی تنه را سُرخورد و پایش به زمین رسید نگاهی به گنبد امامزاده انداخت و گفت: 
مرد حسابی چه کشکی چه پشمی؟ 
ما از هول خودمان یک غلطی کردیم 
غلط زیادی که جریمه ندارد.
 
کتاب کوچه 
احمد شاملو 
[ چهارشنبه ۱۳٩٠/٩/۳٠ ] [ ٧:۳٠ ‎ق.ظ ] [ م مسعودی ]

 

[ یکشنبه ۱۳٩٠/٩/٢٧ ] [ ٥:٠۳ ‎ب.ظ ] [ م مسعودی ]

الان بیش از 10 سال است که خشکسالی ها نای مردم را بریده است . همه بهار پرگل درختان زردآلو و تابستان پرمیوه آنها را در مسیر بقاباد ، کاله اصقولی و بند های زیر ده  به یاد داریم . همه به یاد داریم که در اواخر بهار و تابستان یکی از کارهای اصلی مردم جمع کردن توت از پای درختان بزرگ توت بود . شاید کم سن تر ها نه ولی بسیاری به یاد دارند که قنات بقاباد آنقدر آب داشت که از خروجی قنات بیرون نمی آمد و لاجرم مسیری دیگری از قیصار وجود داشت که نیمی از آب از آنجا خارج می شد و به داخل رودخانه می رفت. بیاد داریم که برای چند سالی رودخانه گز در وسط تابستان هم آب داشت و آب را به دشت سیه ریگی می بردند و با آن کشاورزی می کردند. کجا شد آن روز ها که تا نیمه های شب باید زرد آلو پله می کردی . کجا شد که سینه خاکه با تلاش های جانفرسای نسلی سخت کوش به منطقه ای سرسبز تبدیل شده بود. کجا شد که خرمن ها پر بودند و سر ریز از گندم . کجا شد که گندم دیم هم در گز معنایی داشت و تگ امبیز و تگ گوستنگ و شوشکه دیمه کاری می شد و در گرمای طاقت فرسای تابستان مردم مشغول درو بودند.  قنا ت بقاباد بار ها خشکیده و با حداقل آب زنده شده ، قنات گز بارها مرگش را به چشم دید ولی نیمه جان برگشت ولی هر دو و همیشه در حال جان کندن بودند و هستند. امیدوارم هرگز جانشان بالا نیاید ولی اینگونه ماندن باعث بالا آمدن جان مردم شده است  انگار آسمان با زمینیان قهر شده است . زیاد دور نبود که بند های زیر ده همه سر سبز بود و پر از گندم و گاورس و چغندر و شلغم.

شلغم های بندی شیرین بندهای زیر ده مهمان هر شب دیگ های شلغم و گرم کننده محفل صبحگاهی مردم و نرم کننده سینه های شان در سرمای زمستان بودند.کجا شد آنروز ها آسمان را چه شده است ؟

هر سال مردم منتظر بهار بعدی هستند ولی هر سال دریغ از پارسال . خشکسالی ها نای مردم را بریده است . درختان بزرگ میوه خشک شده اند و به لطف اداره جهاد کشاورزی بریده و تبدیل به کنده شده اند. این روز ها آنچه در گوشه حیاط همه وجود دارد کوهی از کنده است کنده های که روزی درختانی تناور بودند و با خون دل به میوه رسیده بودند. تنها درختانی که هنوز  توانسته اند جان در ببرند درختان کنار جوی ها یا نزدیک به آب یا درختان عنابی هستند که مقاوم ترند و برای امیدوار ماندن مردم هنوز در انتهای تابستان کام مردم را شیرین می کنند و شکم شان را پر از باد. دولت هم گاهگاهی سعی می کند با اختصاص بودجه ای قنات ها را چاجویی کند ولی وقتی از آسمان خبری نیست وقتی آسمان با تمام بخشندگیش بی مهر شده  از زمین چه انتظاری داری زمین هم توی دلش خالی شده و از آسمان گلایه دارد.با این شرایط  هر چه تلاش کنی تلاشت نتیجه دلخواه را ندارد. این ها را برای خودم نوشتم و گرنه آنچه نوشتم را همه می دانیم.شاید هم نسل امروزی نتواند آنروز ها را تجسم کند و وقتی سر کاریز ده باید کلی تلاش کند تا خودش را به آب برساند و جرعه ای بنوشد نتواند تصور کند این قنات روزی آنقدر آب داشت که مادران نگران بودند که کودکانشان را آب نبرد.

به امید گزی سرسبز تر

 

[ شنبه ۱۳٩٠/٩/٢٦ ] [ ۱٢:٤٩ ‎ق.ظ ] [ م مسعودی ]
[ سه‌شنبه ۱۳٩٠/٩/٢٢ ] [ ٤:٤٥ ‎ب.ظ ] [ م مسعودی ]

[ سه‌شنبه ۱۳٩٠/٩/٢٢ ] [ ۱٢:٠٢ ‎ق.ظ ] [ م مسعودی ]

هفته گذشته که از مسیر جاده مختاران عازم بیرجند بودم در کنار جاده سیستم آبیاری بارانی مزارع مختاران یخ زده بود ولی آبیاری همچنان ادامه داشت چند عکس گرفتم  که برای تنوع در وبلاگ می گذارم. 

 

[ دوشنبه ۱۳٩٠/٩/٢۱ ] [ ۱٢:۱۸ ‎ب.ظ ] [ م مسعودی ]

در مورد مزارع در روستای گز چند کلمه را توضیح می دهم :

خید در روستای گز به بخشی از یک زمین زراعی گفته می شود که بین دو مرز قرار گرفته است. خید ها اندازه مشخصی ندارد و طول و عرض آنها بستگی به طول و عرض محدوده زمین زراعی و نیز وضعیت آب به منظور آبیاری  دارد. در فصول پر آب می تواند خید ها بزرگتر باشند ولی در سالهای خشکسالی معمولا خیدها را کوچکتر می سازند تا زودتر آبیاری گردند.

کرد به ضم کاف گاهی معادل خیداست  شاید بهتر باشد بگوییم خیدهای کوچک را کرد می گویند.

پَل : به مرز بین دو خید که جدا کننده دو خید می باشد و از طرفی برای وارد نشدن آب از یک خید به خید دیگر استفاده می شود پل خید می گویند. پل ها بصورت دستی و با بیل ساخته می شوند .اگر چه امروز دستگاه های مخصوصی ساخته شده است که در مزارع بزرگ با کمک آن پل را می سازند . پل های یک خید در هر بار شخم زدن زمین معمولا شخم زده شده و دوباره ساخته می شوند. پل هایی که بین خید هایی که متعلق به دو شخص مختلف است ساخته می شوند هرگز شخم زده یا تخریب نمی شوند.

نِکِل: این کلمه در روستای گز 2 مفهوم دارد:

1- معنی اول آن همان کتری است که مربوط به این موضوع نمی باشد.

2- معنی دوم آن به معنی سنگ یا سنگ هایی است که بر روی پل و در مرز دو خید (کرد) قرار می گیرند و در واقع جدا کننده یک زمین زراعی از زمین مجاور می باشد .نکل فقط بر روی پل هایی قرار می گیرد که خید های دو طرف به دو شخص مختلف می باشد و در واقع محدوده خید هر نفر را مشخص می نماید. این موضوع از این جهت قابل اهمیت است که در خید های کشمان روستا  امکان ساخت دیوار به علت تعداد زیاد مرز های بین مزارع و کوچک بودن مزرعه هر شخص وجود ندارد و از طرفی هم ساخت دیوار به صرفه نمی باشد، بنابراین باید از طریقی مرز این دو خید مشخص می گردید . معمولا نکل مرز خید پایینی می باشد و پل خید بالایی باید از این محل شروع گردد یعنی پل دو زمین مجاور هم همیشه متعلق به زمین یالایی است . 

[ یکشنبه ۱۳٩٠/٩/٢٠ ] [ ۸:٠۸ ‎ق.ظ ] [ م مسعودی ]

مسیر روستا از بیرجند تا گز از داخل کوه های باغران که از روستاهای بهدان ، حسن آباد و اصقول عبور می کند به جاده یا راه کوه مشهور است. این مسیر  مسافتی حدود 50 کیلومتر یعنی تقریبا نصف دو جاده دیگر روستا تا شهر بیرجند است. راه کوه تا دو راهی حسن آباد آسفالت شده است ولی بخشی باقی مانده آن که حدود 5 کیلومتر است خاکی است و در حال حاضر  در مراحل نهایی ساختن می باشد. زیر سازی جاده تقریبا انجام شده است و تعدادی از پل های جاده نیز ساخته شده است. به نظر می رسد مسیر جاده تا چند ماه آینده قابل استفاده خواهد بود. امیدواریم هر چه سریعتر آسفالت این مسیر هم انجام شود. این مسیر به دلیل کوتاه بودن طول مسیر و خوش آب و هوا بودن کو ه های باغران مسیر بهینه ای برای دسترسی به روستای گز است. 

[ جمعه ۱۳٩٠/٩/۱۸ ] [ ٧:٤٩ ‎ق.ظ ] [ م مسعودی ]

در روز های تاسوعا و عاشورای حسینی مراسم ویژه و خاصی در روستای گز برگزار می گردد.

1- اولین مراسمی که در صبح روز تاسوعا برگزار می گردد علم بندان است در این مراسم علم ها که از سال قبل در مسجد یا حسینیه گذاشته بوده اند بیرون آورده شده و با خواندن اشعار خاصی پارچه های که لباس نامیده می شوند به آن پوشیده می شود و سرطوق یا تیغ بر بالای آن قرار می گیرد . در این مراسم بعضی افراد پارچه هایی نذر کرده اند که بر علم پوشیده می شود.

 


براي مطالعه ادامه مطلب اينجا را كليك كنيد
[ پنجشنبه ۱۳٩٠/٩/۱٧ ] [ ۱:٤٢ ‎ب.ظ ] [ م مسعودی ]

محرم در روستای گز از دیر باز با شور و حال خاصی برگزار می شده است قبل از آغاز محرم افرادی که نذری دارند به فکر آماده کردن نذر خود و در صورت نیاز خرید مواد لازم برای روزهای دهه اول محرم هستند . همزمان با اولین روز محرم روضه خوانی شبانه در مسجد انجام می گیرد . هر شب از شب های محرم را یک خانواده به عهده می گیرد و قند و چای و دیگر مواد لازم را تهیه می کنند . سپس یک نفر مسئولیت تهیه چای را به عهده می گیرد و بعد از ورود مردم توسط جوانان روستا به مردم چای داده می شود. بعد از آن نوبت نوحه خوانی می گردد معمولا هر شب یک یا چند نفر از جوانان نوجه هایی  متناسب با حال و هوای آن روز  آماده کرده و به نوحه خوانی می پردازند. بعد از خواندن نوحه ها نوبت به واعظان می گردد تا بالای منبر رفته و ذکر مصیبت نمایند. این برنامه شبانه  تا شب شام غریبان بطور کامل و پیوسته ادامه دارد و در شب تاسوعا و عاشورا به اوج خود می رسد بطوری که در این شب ها مردم تا نیمه شب مشغول عزاداری هستند. بعد از دهه اول محرم  بستگی به شرایط در بسیاری از شب ها تا آخر محرم مراسم عزاداری ادامه دارد.

 

[ پنجشنبه ۱۳٩٠/٩/۱٠ ] [ ۸:۳٢ ‎ق.ظ ] [ م مسعودی ]

همزکان با هفته بسیج مراسم یادواره شهدای روستای گز شهید غلامرضا حسن زاده و شهید علی الوانی در حسینیه روستای گز برگزار گردید . در این مراسم که مسئولینی از شهرستان سربیشه و مردم روستا حضور داشتند در مورد شهدای روستا و مقام شهادت سخنرانی گردید.

[ چهارشنبه ۱۳٩٠/٩/٩ ] [ ۱:۱۳ ‎ب.ظ ] [ م مسعودی ]

این روز ها آخرین روز های زعفرانی در روستای گز است . در این یک ماه و اندی  اگر اول صبح سری به کشمان بزنید همه را می بیننید که برای چیدن گل به مزارع می روند.

 

تقریبا در تمام روستاهای خراسان جنوبی مزارع کوچک و بزرگ زعفران را می توان کم و بیش مشاهده کرد . روستای گز هم دارای مزارع زعفران متعددی می باشد اگر چه که خشکسالی ها نفس زعفران را هم همچون بسیاری دیگر از محصولات به تپش انداخته است ولی به هر صورت هنوز پابرجاست .

 شروع گل دهی زعفران بستگی به تاریخی دارد که اولین آبیاری را انجام می دهند . معمولا گل دهی زعفران در گز از اواخر مهر و اویل آبان شروع می گردد تا اوایل آذر ماه ادامه دارد . مردمان به تناسب میزان کار های مختلفی که دارند گاهی قبل از طلوع آفتاب و گاهی حد اکثر تا 1 یا 2 ساعت بعد از طلوع آفتاب گل ها را می چینند.

مردم معتقدند هر چه زودتر برای چیدن گل زعفران اقدام کنند و قبل از اینکه گل باز شود چیدن زعفران راحت تر است . در گز اگر چه مزارع زعفران در حدی نیست که ارزش اقتصادی بالایی داشته باشد ولی همان حداقل ها هم در اقتصاد خانواده اهمیت دارد. در این قسمت چند عکس که مربوط به زعفران های امسال گز هستند را می گذارم.

 

[ سه‌شنبه ۱۳٩٠/٩/۸ ] [ ۱٢:٠۸ ‎ب.ظ ] [ م مسعودی ]

در محرم سینه ها غرق ملالی دیگر است       جاری از چل چشمه دلها زلالی دیگر است

با حلولش برنخیزد جز فغان از عاشقان       طاق ابروی محرم را هلالی دیگر است

چند روزی با علم نی اسبها را هی کنند       کودکان را در محرم قیل و قالی دیگر است

هیچ کس چون ما نگیرد ماتم این ماه را       با محرم شیعیان را اتصالی دیگر است

تشنه یک سینه ی سیرم، مرا بسمل کنید       بال بال مرغ بسمل، بال بالی دیگر است

عزتی گرهست جز" هیهات منَ الذِله" نیست

درس عشق آموختن کسب کمالی دیگر است

هر سال با آغاز محرم  شور و حال خاصی برای مراسم ویژه محرم در روستا  ایجاد می گرد . امسال هم این مراسم از اولین روز ماه محرم در روستا آغاز شده و با حضور روحانی محترم آقای پیر عباسی هر شب مراسم روضه خوانی ، نوحه خوانی و سینه زنی برگزار می گردد.

 

[ سه‌شنبه ۱۳٩٠/٩/۸ ] [ ٩:٠۳ ‎ق.ظ ] [ م مسعودی ]

تاق انگوری که در پاییز تازه یادش اومده که باید برگ کنه . شاید هم این تاق انگور 2 بهار داره .

[ دوشنبه ۱۳٩٠/٩/٧ ] [ ٢:۳۳ ‎ب.ظ ] [ م مسعودی ]

با خبر شدیم آقای میرزا ابوالحسن محمود آبادی که به همراه بانو   به سفر کربلا مشرف شده اند از این سفر بازگشته اند به ایشان زیارت قبول می گوییم و آرزوی روز های خوش را داریم.

[ شنبه ۱۳٩٠/٩/٥ ] [ ۸:٥٩ ‎ق.ظ ] [ م مسعودی ]

تصور کنید نانوایی وجود ندارد که برید سر کوچه نان بخرید. چکار می کنید باید خودتان نان درست کنید.برای تهیه نان باید گندم داشته باشید .حالا تصور کنید که جایی برای خرید گندم نیست و باید خودتان گندم بکارید برداشت کنید و نگهداری کنید.

حالا تصور کنید برای نگهداری گندم کیسه و جوال را ندارید تا آنها را در کیسه و جوال نگهداری کنید یا اگر هم وجود دارد از طرفی تعداد آنها محدود است و از طرفی احتمال دارد که موجودات موزی مثل موش باعث تخریب آن بشوند. چه می کنید ؟ درسته سعی می کنید راهی پیدا کنید و وسیله ای برای نگهداری گندم بسازید. دقیقا همان کاری را که نیاکانمان در گز و بسیاری دیگر از روستا ها انجام دادند.

 


براي مطالعه ادامه مطلب اينجا را كليك كنيد
[ جمعه ۱۳٩٠/٩/٤ ] [ ٤:٠٤ ‎ب.ظ ] [ م مسعودی ]

.: Weblog Themes By Mah Music :.

درباره وبلاگ گز

این وبلاگ برای معرفی و اطلاع رسانی در مورد روستای گز از توابع دهستان نهارجان بخش مود شهرستان سربیشه خراسان جنوبی راه اندازی شده است. از همه همولایتی های عزیز برای پربار شدن وبلاگ استمداد می طلبیم.آدرس ایمیل وبلاگ gazvillage@gmail.com می باشد .هر گونه مطلبی یا عکسی که توسط دوستان فرستاده شود به نام خود ایشان در وبلاگ منتشر خواهد شد.
امکانات وب
Google

در وبلاگ گز
در كل اينترنت
RSS Feed